Sinh Học lớp 12 - Chương 1- Bài 2: Phiên mã và dịch mã - Học Hay


Đăng bởi Trúc Vy | 17/05/2021 | 577
Sinh Học lớp 12 - Chương 1- Bài 2: Phiên mã và dịch mã - Học Hay

Video Sinh Học Lớp 12 - Phiên mã và dịch mã - HocHay

Sinh Học Lớp 12 - Phiên mã và dịch mã  

Phiên mã

Cấu trúc và chức năng của các loại ARN

Các loại ARN Cấu trúc Chức năng
mARN Gồm 1 mạch polynuclêôtit, mạch thẳng. Đầu 5’ có trình tự nuclêôit đặc hiệu (không đuợc dịch mã) gần codon mở đầu để ribôxôm nhận biết và gắn vào Mang thông tin di truyền  cấu trúc chuỗi pôlypeptit
tARN Mạch đơn xẻ 3 thuỳ, thuỳ giữa mang anticôđon. Đầu 3’ mang a.a Mang axit amin đến ribôxôm tham gia dịch mã
ARN Là 1 mạch pôlynuclêôtit dạng mạch đơn hoặc quấn lại như tARN Là thành phần cấu tạo ribôxôm

Cơ chế phiên mã

Khái niệm phiên mã

  • Phiên mã là quá trình tổng hợp ARN trên mạch khuôn ADN

Đối tượng xảy ra phiên mã

  • Virut có vật chất di truyền là ADN mạch kép, vi khuẩn và sinh vật nhân thực

Nơi diễn ra quá trình phiên mã​​

  • Quá trình phiên mã diễn ra ở trong nhân tế bào, tại kì trung gian giữa hai lần phân bào, lúc NST tháo xoắn

Diễn biến quá trình phiên mã

Bước 1: ​Tháo xoắn ADN
Enzim ARNpolymeraza bám vào vùng khởi đầu làm gen tháo xoắn để lộ mach khuôn 3'-5'

Bước 2: Tổng hợp ARN
Enzim ARNpolymeraza trượt dọc theo mạch mã gốc 3'-5' tổng hợp ARN theo nguyên tắc bổ sung (A-U, G-X) cho đến khi gặp tín hiệu kết thúc

Bước 3: Giai đoạn kết thúc
Enzim ARNpolymeraza gặp tín hiệu kết thúc thì quá trình phiên mã dừng lại và phân tử mARN vừa tổng hợp được giải phóng


Lưu ý:

  • Ở tế bào nhân sơ, mARN sau phiên mã được trực tiếp dùng làm khuôn để tổng hợp protein
  • Ở tế bào nhân thực, mARN sơ khai được cắt bỏ các đoạn Intron và nối các doạn Exon lại với nhau thành mARN trưởng thành

Dịch mã

Khái niệm dịch mã

Dịch mã là quá trình tổng hợp chuỗi polipeptit hình thành protein

Cơ chế dịch mã

Hoạt hoá axit amin
​Nhờ các enzim đặc hiệu và năng lượng ATP, các aa được hoạt hóa và gắn với tARN tương ứng tạo thành phức hợp aa-tARN

Sơ đồ hóa:

Bước 1: Mở đầu

  • Đầu tiên tiểu phần bé của Riboxom tiếp xúc với mARN tại vị trí đặc hiệu có mã AUG
  • aa- tARN mang aa mở đầu metionin (ở sinh vật nhân thực), hoặc Foocminmetionin (ở sinh vật nhân sơ) tiến vào mARN bổ sung mã mở đầu theo NTBS (A-U, G-X)
  • Tiểu phần lớn của Riboxom liên kết với tiểu phần bé tạo thành Riboxom hoàn chỉnh

Bước 2: Kéo dài chuỗi Polipeptit

  • Tiếp theo, aa1-tARN gắn vào vị trí bên cạnh, bộ 3 đối mã của nó cũng khớp với bộ 3 của axit amin thứ nhất trên mARN theo NTBS.
  • Enzim xúc tác tạo thành liên kết peptit giữa axit amin mở đầu và aa1 (Met-aa1). Riboxom dịch chuyển đi 1 bộ 3 đồng thời tARN được giải phóng khỏi riboxom.
  • Tiếp theo, aa2-tARN lại tiến vào riboxom, quá trình cũng diễn ra như đối với aa1
  • Quá trình cứ tiếp tục tiếp diễn cho đến cuối phân tử mARN

Bước 3: Kết thúc

  • Khi Riboxom tiếp xúc với mã kết thúc (UAA, UAG, UGA) thì quá trình dịch mã dừng lại
  • Riboxom tách khỏi mARN, giải phóng chuỗi polipeptit
  • aa mở đầu bị cắt khỏi chuỗi polipeptit tạo Pr có cấu trúc hoàn chỉnh

​Cơ chế phân tử của hiện tượng di truyền

Sơ đồ tư duy về quá trình phiên mã

Bài tập về phiên mã và dịch mã

Trắc nghiệm

Câu 1: Quá trình phiên mã ở vi khuẩn E.coli xảy ra trong?
A. Riboxom
B. Tế bào chất
C. Ti thể
D. Nhân tế bào

Câu 2: Đơn vị được sử dụng để giải mã cho thông tin di truyền nằm trong chuỗi polipeptit là
A. Anticodon
B. Axit amin
C. Codon
D. Triplet

Câu 3: Loại axit nuclêic tham gia vào thành phần cấu tạo nên ribôxôm là:
A. mARN
B. tARN
C. rARN
D. ADN

Câu 4: Trong quá trình phiên mã, chuỗi poliribônuclêôtit được tổng hợp theo chiều nào?
A. 3'- 5'
B. 5'- 3'
C. 3'- 3'
D. 5'- 5'

Đáp án

1. B
2. B
3. C
4. B

#sinhhoc12 #sinhhoclop12 #lythuyetsinhhoc12 #lythuyetsinhhoclop12 #tracnghiemsinhhoc12 #sinhhocnanghoc12 #onthisinhhoc #hochay

Sinh Học lớp 12 - Chương 1- Bài 2: Phiên mã và dịch mã - Học Hay


Công ty CP Giáo Dục Học Hay

Giấy phép kinh doanh số: 0315260428

Trụ sở: 145 Lê Quang Định, phường 14, quận Bình Thạnh, thành phố Hồ Chí Minh

Điện thoại: 028 3510 7799

TRUNG TÂM HỌC TIẾNG ANH ONLINE, TIẾNG ANH GIAO TIẾP, LUYỆN THI TOEIC, IELTS - CHI NHÁNH CÔNG TY CỔ PHẦN GIÁO DỤC HỌC HAY

Giấy phép kinh doanh số: 0315260428-001

Văn phòng: Lầu 3, 145 Lê Quang Định, phường 14, quận Bình Thạnh, thành phố Hồ Chí Minh.

Điện thoại: 0896 363 636

Email: lienhe@hochay.com - hochayco@gmail.com

Mạng xã hội HocHay - Giấy phép MXH số 61/GP-BTTTT ngày 19/02/2019