Sinh Học lớp 12 - Chương 6 - Bài 19: Các bằng chứng tiến hóa - Học Hay


Đăng bởi Trúc Vy | 14/05/2021 | 259
Sinh Học lớp 12 - Chương 6 - Bài 19: Các bằng chứng tiến hóa - Học Hay

Video Sinh Học Lớp 12 - Các bằng chứng tiến hóa - HocHay

Sinh Học Lớp 12 - Các bằng chứng tiến hóa

Bằng chứng giải phẫu so sánh

Bằng chứng giải phẫu so sánh là bằng chứng dựa trên sự giống nhau về các đặc điểm giải phẫu giữa các loài.

Các loài có cấu tạo giải phẫu càng giống nhau thì có quan hệ họ hàng càng thân thuộc.

Sự tư­ơng đồng về nhiều đặc điểm giải phẫu giữa các loài là những bằng chứng gián tiếp cho thấy các loài sinh vật hiện nay đ­ược tiến hoá từ một tổ tiên chung.

Một số loại bằng chứng giải phẫu so sánh

  • Cơ quan tương đồng: là những cơ quan nằm ở những vị trí t­ương ứng trên cơ thể, có cùng nguồn gốc trong quá trình phát triển phôi nên có kiểu cấu tạo giống nhau.

               Cơ quan tư­ơng đồng phản ánh sự tiến hoá phân li.

 

  • Cơ quan tương tự: là những cơ quan khác nhau về nguồn gốc như­ng đảm nhiệm những chức năng giống nhau nên có kiểu hình thái t­ương tự.

               – Cơ quan t­ương tự phản ánh sự tiến hoá đồng quy.

Cánh sâu bọ phát triển từ phần lưng mặt ngực     Cánh dơi là biến dạng của chi trước          

  • Cơ quan thoái hoá: là những  cơ quan phát triển không đầy đủ ở cơ thể tr­ưởng thành. Do điều kiện sống của loài đã thay đổi, các cơ quan này mất dần chức năng ban đầu, tiêu giảm dần và hiện chỉ để lại một vài vết tích xư­a kia của chúng.

Bằng chứng phôi sinh học

  • Sự giống nhau về quá trình phát triển phôi của nhiều loài động vật có xương sống chứng tỏ rằng chúng đều được tiến hoá từ 1 nguồn gốc chung. Các loài càng có họ hàng gần gũi thì sự phát triển phôi của chúng càng giống nhau.
  • Ví dụ: sự tương đồng trong quá trình phát triển phôi của một số động vật có xương sống như: cá, thằn lằn, thỏ, người…
  • Quá trình phất triển phôi của một số động vật có xương sống

Bằng chứng địa lý sinh học

Địa lí sinh học là môn khoa học nghiên cứu về sự phân bố địa lí của các loài trên trái đất, cho chúng ta những bằng chứng rằng các loài sinh vật đều bắt nguồn từ 1 tổ tiên chung.

Khi nghiên cứu về sự phân bố địa lí các loài, Dacwin rút ra kết luận:

  • Sự giống nhau giữa các sinh vật chủ yếu là do chúng có chung nguồn gốc hơn là do chúng sống trong môi trường giống nhau.
  • Do điều kiện môi trường ở mỗi đảo khác nhau và do các sinh vật sống trên đảo cách li sinh sản với nhau àxuất hiện các loài khác nhau (có nhiều đảo có các loài đặc hữu, TD: Ở Úc có các loài thú có túi)

Ngoài ra nghiên cứu phân bố địa lí của các loài cho ta biết sự hình thành, phát tán và tiến hóa của loài xảy ra như thế nào

Bằng chứng tế bào học và sinh học phân tử

Bằng chứng tế bào học

  • Mọi cơ thể sinh vật đều được cấu tạo từ tế bào.
  • Các tế bào đều có thành phần hoá học và nhiều đặc điểm cấu trúc giống nhau.
  • Tất cả các tế bào đều cấu tạo từ phân tử prôtêin – lipit.
  • Mọi sinh vật đều có ADN.
  • Cấu tạo điển hình của các nhóm sinh vật

Tế bào nhân sơ và tế bào nhân chuẩn đều có các thành phần cơ bản: Màng sinh chất, tế bào chất và nhân (hoặc vùng nhân).

⇒ Phản ánh nguồn gốc chung của sinh giới.

Bằng chứng sinh học phân tử

Xác định quan hệ họ hàng giữa các loài dựa trên mức độ tương đồng của prôtêin:

  • Phân tích trình tự axit amin của cùng 1 loại prôtêin hay trình tự các nu của cùng 1 gen ở các loài khác nhau → mối quan hệ họ hàng giữa các loài.
  • Những loài có quan hệ họ hàng gần gũi thì trình tự các axit amin hay trình tự các nu càng giống nhau và ngược lại: vì các loài vừa tách nhau ra từ 1 tổ tiên chung nên chưa đủ thời gian để chọn lọc tự nhiên làm nên sự sai khác lớn về cấu trúc phân tử

Xác định quan hệ họ hàng giữa các loài dựa trên mức độ tương đồng về ADN:

  • Dùng phương pháp lai phân tử: lai các phân tử ADN của các loài với nhau và đánh giá mức độ tương đồng về trình tự nu giữa các loài qua khả năng bắt cặp bổ sung giữa các sợi ADN đơn thuộc 2 loài khác nhau.
  • Nếu 2 loài có họ hàng gần có nhiều đoạn bắt cặp bổ sung nhau, “phân tử lai” càng bền vững với nhiệt (mức độ tương đồng được đánh giá qua nhiệt độ làm “nóng chảy phân tử lai”)

Sơ đồ tư duy

Bài tập trắc nghiệm

Câu 1: Cơ quan tương đồng là những cơ quan

A. Có nguồn gốc khác nhau nhưng đảm nhiệm những chức phận giống nhau, có hình thái tương tự

B. Cùng nguồn gốc, nằm ở những vị trí tương ứng trên cơ thể, có thể thực hiện các chức năng khác nhau

C. Cùng nguồn gốc, đảm nhiệm những chức phận giống nhau

D. Có nguồn gốc khác nhau, nằm ở những vị trí tương ứng trên cơ thể, có kiểu cấu tạo giống nhau

Câu 2: Bằng chứng  sinh học phân tử là dựa vào các điểm giống nhau và khác nhau giữa các loài về

A. Cấu tạo trong của các nội quan.

B. Các giai đoạn phát triển phôi thai.

C. Cấu tạo pôlipeptit hoặc pôlinuclêôtit

D. Đặc điểm sinh học và biến cố địa chất

Câu 3: Mọi sinh vật đều dùng chung một mã di truyền và 20 loại axit amin để cấu tạo prôtêin là:

A. Bằng chứng giải phẫu so sánh.

B. Bằng chứng phôi sinh học.

C. Bằng chứng địa lí sinh học.     

D. Bằng chứng sinh học phân tử.

Câu 4: Bằng chứng tiến hoá không chứng minh các sinh vật có nguồn gốc chung là

A. Cơ quan thoái hoá

B. Sự phát triển phôi giống nhau

C. Cơ quan tương đồng

D. Cơ quan tương tự

Câu 5: Trường hợp nào sau đây là cơ quan tương tự?

A. Tuyến nọc độc của rắn và tuyến nước bọt của các động vật khác

B. Lá đậu Hà lan và gai xương rồng

C. Tua cuốn của dây bầu và gai xương rồng

D. Cánh chim và cánh côn trùng

Đáp án:

1. B

2. C

3. D

4. D

5. D

#sinhhoc12 #sinhhoclop12 #lythuyetsinhhoc12 #lythuyetsinhhoclop12 #tracnghiemsinhhoc12 #sinhhocnanghoc12 #onthisinhhoc #hochay

Xem thêm:


Công ty CP Giáo Dục Học Hay

Giấy phép kinh doanh số: 0315260428

Trụ sở: 145 Lê Quang Định, phường 14, quận Bình Thạnh, thành phố Hồ Chí Minh

Điện thoại: 028 3510 7799

TRUNG TÂM HỌC TIẾNG ANH ONLINE, TIẾNG ANH GIAO TIẾP, LUYỆN THI TOEIC, IELTS - CHI NHÁNH CÔNG TY CỔ PHẦN GIÁO DỤC HỌC HAY

Giấy phép kinh doanh số: 0315260428-001

Văn phòng: Lầu 3, 145 Lê Quang Định, phường 14, quận Bình Thạnh, thành phố Hồ Chí Minh.

Điện thoại: 0896 363 636

Email: lienhe@hochay.com - hochayco@gmail.com

Mạng xã hội HocHay - Giấy phép MXH số 61/GP-BTTTT ngày 19/02/2019