Vật Lý Lớp 12 - Chương 2: Sóng Cơ - Chủ đề 1: Sóng Cơ và Sự Truyền Sóng Cơ - HocHay


Đăng bởi Mỹ Anh | 04/01/2021 | 418
Vật Lý Lớp 12 - Chương 2: Sóng Cơ - Chủ đề 1: Sóng Cơ và Sự Truyền Sóng Cơ - HocHay

Video bài học Vật lý 12 - Sóng Cơ - Sóng Cơ và Sự Truyền Sóng Cơ

Vật Lý Lớp 12 - Sóng Cơ - Sóng Cơ và Sự Truyền Sóng Cơ

Sóng cơ là gì?

Sóng cơ là dao động cơ học lan truyền trong một môi trường. Khi sóng cơ truyền đi chỉ có pha dao động của các phần tử vật chất lan truyền còn các phần tử vật chất thì dao động xung quanh vị trí cân bằng cố định.

Phân loại sóng cơ

  • Sóng ngang: là sóng trong đó các phần tử của môi trường dao động theo phương vuông góc với phương truyền sóng. Sóng ngang chỉ truyền trong chất rắn và bề mặt chất lỏng.
  • Sóng dọc: là sóng mà trong đó các phần tử của môi trường dao động theo phương trùng với phương truyền sóng. Sóng dọc truyền được trong môi trường rắn, lỏng, khí.
  • Sóng cơ không truyền được trong chân không.

Các đại lượng đặc trưng của sóng cơ:

  • Chu kì và tần số sóng: là chu kì và tần số dao động của các phần tử trong môi trường.

$$T_{sóng} = T_{dao động} = T_{nguồn}$$

$$f_{sóng} = f_{dao động} = f_{nguồn}$$

  • Biên độ sóng: Biên độ tại một điểm là biên độ dao động của một phần tử của môi trường có sóng truyền qua.

$$A_{sóng} = A_{dao động}$$

  • Bước sóng λ: là khoảng cách giữa hai điểm gần nhau nhất nằm trên phương truyền sóng dao động cùng pha hay chính là quãng đường sóng truyền trong một chu kì.
  • Tốc độ truyền sóng: Là tốc độ lan truyền dao động trong môi trường. 

Trong một môi trường đồng chất, tốc độ truyền sóng không đổi: 

$$v = \frac s t = const$$

Trong một chu kì T sóng truyền đi được quãng đường là λ, tốc độ truyền sóng trong một môi trường là:

$$v = \frac λ T = λf$$

  • Năng lượng của sóng: Là năng lượng từ các phần tử trong môi trường truyền qua nhau. Năng lượng sóng tại một điểm tỉ lệ bình phương biên độ sóng tại điểm đó.

Phương trình sóng cơ

  • Độ lệch pha:

Giữa hai điểm trên một phương truyền sóng cách nhau một đoạn x (hoặc d) có độ lệch pha là:

$$Δφ=\frac {ωx} v = 2π\frac x λ = 2π d λ$$

Chú ý:

- Hai dao động cùng pha khi hai điểm trên phương truyền sóng cách nhau một số nguyên lần bước sóng thì dao động cùng pha. 

$$Δφ = k2π \rightarrow d = k λ$$

- Hai dao động ngược pha khi hai điểm trên phương truyền sóng cách nhau một khoảng số bán nguyên lần bước sóng thì dao động ngược pha

$$Δφ = (2k+1)π \rightarrow d = (k + \frac 1 2)λ$$

- Hai dao động vuông pha khi có hai điểm trên phương truyền sóng cách nhau một khoảng số bán nguyên lần nửa bước sóng thì dao động vuông pha.

$$Δφ = (2k+1)\frac π 2\rightarrow d = (k + \frac 1 2)\frac λ 2$$

  • Phương trình truyền sóng:

Nếu dao động tại O là $u_o = A cos(ωt + φ_o)$, dao động được truyền đến M cách O một khoảng OM = x với tốc độ v thì dao động tại M sẽ trễ pha $Δφ = 2π\frac x λ$ so với dao động tại O, tức là $ ∆φ = pha (u_M) – pha (u_O) = -2π \frac x λ$, do đó biểu thức sóng tại M sẽ là:

$$u_M = Acos (ωt + φ_o - 2π \frac x λ$$

Sóng tại điểm M có tính chất tuần hoàn theo thời gian với chu kì T và tuần hoàn theo không gian với chu kì bằng bước sóng λ.

Tiếp theo:


Công ty CP Giáo Dục Học Hay

Giấy phép kinh doanh số: 0315260428

Trụ sở: 145 Lê Quang Định, phường 14, quận Bình Thạnh, thành phố Hồ Chí Minh

Điện thoại: 028 3510 7799

TRUNG TÂM HỌC TIẾNG ANH ONLINE, TIẾNG ANH GIAO TIẾP, LUYỆN THI TOEIC, IELTS - CHI NHÁNH CÔNG TY CỔ PHẦN GIÁO DỤC HỌC HAY

Giấy phép kinh doanh số: 0315260428-001

Văn phòng: Lầu 3, 145 Lê Quang Định, phường 14, quận Bình Thạnh, thành phố Hồ Chí Minh.

Điện thoại: 0896 363 636

Email: lienhe@hochay.com - hochayco@gmail.com

Mạng xã hội HocHay - Giấy phép MXH số 61/GP-BTTTT ngày 19/02/2019